Wiedeedhet? een serie van aliasses - pagina 9

n de twintiger jaren waren drie van de meest populaire figuren Mr. Tutt, Charlie Chan en Philo Vance. Mr. Tutt was een advocaat (schepper: Arthur Train), geen detective, maar de verhalen rond zijn figuur concentreerden zich vaak op misdaad en wettelijke aangelegenheden. Earl Derr Biggers' Charlie Chan is belangrijk omdat het waarschijnlijk de eerste Chinese fictionele detective was. S.S.Van Dine's Philo Vance was ooit zeer populair, maar zijn voornaamste betekenis voor ons ligt in het feit dat hij de aandacht op de Amerikaanse vorm trok. Het was een zeer grote invloed voor de vroege Ellery Queen. Dannay herinnert zich: "...Van Dine beïnvloede ons aanvankelijk omdat hij zoveel geld verdient had, maar daarna sprak hij ons vooral aan door hetgeen hij toen deed . Het was complex, logisch, deductief,...bijna geheel intellectueel..." (Nevins) Toen de neven dachten deel te nemen aan de McClure-wedstrijd was Van Dine op zijn hoogtepunt van zijn succes. De invloed die dit idool had is maar wat duidelijk. Zoals JJMcC in zijn introducties meerdere malen aan gaf trok Ellery Queen op rust richting Italië: precies die plaats die ook Van Dine voor de op rust zijnde Philo Vance had uitgekozen. Ellery Queen was net als Philo Vance een pseudoniem om de ware identiteit van de speurder te verbergen. Ze hielden beide van pompeuze literaire verwijzingen. Vance werd door zijn vriend Markham toegang verleend tot de plaats van de misdaad, terwijl Ellery zich hiervoor diende te beroepen op zijn vader. Sergeant Velie, Doc Prouty en zelfs Djuna hadden allen hun tegenhanger in de Van Dine boekens als respectivelijk Sergeant Heath, Dr. Doremus en de butler Currie. Ellery Queen (detective en auteur) onderging enkele zeer opmerkelijke veranderingen tijdens zijn bestaan. Geleidelijk aan ontwikkelde hij zijn eigen stijl alhoewel hij altijd zijn puzzelplot steeds trouw bleef aan de traditie van Van Dine. Samen met Agatha Christie en John Dickson Carr, was hij één van de drie belangrijkste schrijvers van het op puzzels gebaseerde detectiveverhaal. Zoals Jon Tuska aangeeft is de verdienste van Ellery Queen misschien te herleiden tot het feit dat hij het klassieke verhaal zoals door Van Dine ontdekt een generatie verder bracht en een 'haven' creëerde voor de lezers die, al was het maar voor enkele tellen, wilden geloven dat de complexiteiten van het moderne leven konden worden herleid tot een probleem van deductie.

Poe was een van EQ's favoriete schrijvers. Ondanks dit lag Queen's oplossing tot het verborgen-voorwerp-probleem enigzins anders dan bij Poe. In "The Purloined Letter", is de vermiste brief is een zo voor de handliggende plaats dat niemand er ook maar aan denkt om er te gaan zoeken. EQ's aanpak is wel verwant, maar toch anders. In EQ's verhalen wordt er vaak een publiek ritueel herhaald. Aan het eind van dit ritueel is er meestal één of andere container waarin het vermiste voorwerp dan is verborgen. In "The Trojan Horse" bijvoorbeeld staat er een voetbalwedstrijd te beginnen en de vermiste edelstenen zijn in de bal zelf verborgen. Deze container lijken symbolen voor een baarmoeder of ei. Dikwijls zullen deze voorwerpen dan nog buiten de perimeter van het onderzoek worden geplaatst. Het wegwerkende middel is dan ook vaak een andere voorwerp, vaak met fallische of mannelijke symboliek.. In "The Trojan Horse" is dit wegwerkende figuur de voetbalspelers zelf.
Een andere sterke invloed op de vroege Ellery Queen was Conan Doyle's Sherlock Holmes. Als zieke 12 jaar oude jongen werd Fred door een tante een boek te lezen gegeven, dit boek 'De Avonturen van Sherlock Holmes' en was volledig overweldigd door Holmes' intellect. Als samensteller, verzamelde Queen een aantal parodieën en pastiches The Misadventures of Sherlock Holmes genoemd. Als detective held werd Ellery Queen vaak omschreven als "de logische opvolger van Sherlock Holmes." Als een schrijver volgde hij Holmes in geest en er weerklinken echoes van Holmes in vele van de vroege Queenverhalen, zeker in de bundeling kortverhalen The Adventures of Ellery Queen. De volgende grote invloed was, zo mogelijk, van een nog meer verpletterende aard: Maurice Leblanc's Arsene Lupin, die held met buitengewone geestdrift, opperste brutaliteit, en vurige geest. Eerder de 'koele' man, daar waar Holmes in vergelijking eerder te omschrijven valt als de 'koude' man, en Lupin's aantrekkingskracht op Fred's emoties was groter dan Holmes' appeal op z'n intellect. Fred Dannay: "Maurice Leblanc's plotlijnen, in boeken als 813 (zijn meesterwerk), hadden een enorme invloed, zowel op technisch als creatief vlak van mijn verbeelding en na al die jaren sta ik nog steeds bij hem in het krijt."

p een schrijver moet EQ wel een zeer grote invloed hebben
gehad alhoewel dit niet vaak in naslagwerken wordt besproken en dat is op John Dickson Carr. Carr's onmogelijke moordzaken werden gemodelleerd naar G.K. Chesterton. Maar zijn logische, systematische aanpak van het onderzoek dat volgt doen enorm aan deze van Ellery Queen terug denken. Beide auteurs onderzoeken alle aspecten van een misdaad tot op de bodem, constant zoekend naar nieuwe inzichten in zijn onderliggende ooraken, nieuwe aanwijzingen, nieuwe informatie. Beide leggen de nadruk op de bewegingen van de personages op het ogenblik van de misdaad, alsook op hun onderlinge interacties die ze opbouwen in complexe patronen. Beide zijn geïnteresseerd in het grondige onderzoek van de misdaad zelf, waar Agatha Christie's speurwerk zich bijvoorbeeld meer toelegt op de achtergrond van de personages, hun verborgen verleden, hun relaties,...
Het concept dat de drie grootste schrijvers van de klassieke detective Christie, Carr en Queen zijn is niet nieuw. Het aan elkaar koppelen van de drie namen werd eerst gedaan door Anthony Boucher. Hij plaatste ze terloops samen op een lijst van de 'grootste namen' in detective fictie. Dit werd nog meer nadrukkelijk gedaan door Jon L. Breen die hen als de grote drie van het klassieke verhaal beschreef. Hij drukte ook zijn spijt uit over het feit dat er zich niet meer schrijvers in die richting aanboden. Sinds Breen, werd naar deze groep bijna onopvallend verwezen door vele andere schrijvers, zodanig zelfs dat het de status krijgt van cliché of dat het hier om een vaststaand feit gaat. Men roept deze drie ook vaak aan om een bepaalde traditie op te roepen, deze van de kundig gemaakte puzzeldetective in plaats van er een discussie mee te willen beginnen over de geschiedenis van detective. In een kritiek kan men bijvoorbeeld, volledig terecht stellen dat "Bill Pronzini's Casefile excellente verhaallijnen van een puzzelverhaal bevat in de traditie van Christie, Carr and Queen." Men erkend hiermee blijkbaar een bepaalde standaard van kwaliteit. De uiteindelijke brond van dit idee is waarschijnlijk wel dat het de enige drie detectiveschrijvers zijn die een groot aantal van briljant in elkaar gestoken puzzelverhalen neerschreven.

Deze techniek zou later ook nog doorsijpelen in de boeken van Ngaio Marsh. Waar ook een plattegrond en de bewegingen van de verschillende figuren op de plattegrond een belangrijke rol gaan spelen.Het zijn wel gedefiniëerde en gevariëerde types met ieder zijn eigen interesse in het gebeurde. De hoofdstuktitels zijn eerder schematisch. In plaats van zich af te vragen of Marsh een Van Dinean is; is het misschien correcter zich af te vragen of ze niet direct door Ellery Queen werd beïnvloed.

NAAR PAGINA: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11 • 12