
Het meest verbluffende mysterie dat Ellery ooit overviel, die ene die hij niet kon oplossen zelfs als hij de oplossing hem voor de voeten lag. "Op de achtste dag voor Kerstmis brengt je echte liefde je ... een hoofd met één gesloten oog - een waarschuwing dat je zult sterven..." Een schijnbaar vrolijk begonnen Kerstvakantie in een ingesneeuwde landgoed wordt wel heel onaangenaam wanneer een gast de anderen anonieme geschenken begint te sturen. De geschenken zijn mysterieus en de bijhorende boodschappen cryptisch maar hun doel is kristalhelder. Het is een tergend trage, maar duidelijke waarschuwing dat er een moord zal plaatsvinden op de twaalfde nacht, Kerstmis, met de aankomst van het laatste geschenk: de laatste slag... Dit detectiveverhaal begint met een autoongeluk in 1905 en verplaatst daarna de lezer naar 1930. Op een groot buitenverblijf wordt kerstmis gevierd. Tien gasten, onder wie de schrijver, worden er twaalf dagen zoet gehouden - en niet alleen met het zingen van kerstliedjes en het spelen van spelletjes. Er is iets anders dat hen bezighoudt en wel de komst van een geheimzinnige kerstman die op onbegrijpelijke wijze weer verdwijnt. Bovendien wordt op een van de kamers een onbekende oude man vermoord gevonden. En ten overvloede krijgt de jonge gastheer elke dag een vreemd pakket. Van deze cadeaus gaat, ondanks hun schijnbaar onschuldige aard, een stille dreiging uit, die zich op de twaalfde dag ontlaadt in een nieuwe 'moord', nu op de gastheer, die even later echter vrolijk, gezond en uit het niets bewust thuiskomt. De politie (en de lezer!) staat voor een raadsel, dat niet eerder opgelost wordt dan in 1957, als Ellery Queen toevallig het oude dossier van de moord nog eens in handen krijgt. Een echte Ellery Queen: scherp gedacht, goed gecomponeerd, spannend geschreven met rake typeringen (kaft) "Queen heeft zijn geheugen met research gecombineerd om een gedetailleerd en plezierig accuraat beeld te schetsen van het Amerika aan het eind van de jaren20 ... en hoe bijzonder goed het aanvoelt om er terug te vertoeven" -The New York Times- Het staat vrijwel vast dat Lee en Dannay van hun dertigste werk, zoals de titel 'The Finishing Stroke' laat vermoeden, hun laatste wilden maken. De twee schrijvers hadden ondervonden dat met de steeds vooruitschreidende technologie op gebied van de criminologie men steeds minder behoefte had aan de kundigheden van een traditionele speurder. Het zou steeds moeilijker worden om met nieuwe verhaallijnen te vinden waarvoor Ellery's denkpatroon nodig zou worden geacht. Vandaar dat men teruggreep naar zijn "tweede" zaak (eigenlijk zijn derde).
Toch één van mijn persoonlijke favorieten daar we hier toch een meer
genietbare (feilbare) Ellery krijgen voorgeschoteld. Het was ook het eerste verhaal dat ik
kreeg opgediend, dankzij de speelsheid van het verhaal, de fantasierijke aanwijzingen, de
manier waarop steeds weer alle mogelijke personages als verdachten kunnen worden
bestempeld werd mijn verslaving een feit en blijft dit verhaal één mijn persoonlijke
lievelingsboeken alleen nog voorafgegaan door sommige van zijn eerste boeken. Toen ik
onlangs opnieuw doornam kon het niet echt de oude herinneringen doen herleven. Zeker, de
speelsheid in het verhaal zit er nog steeds in en de manier waarop alle verdachten met het
cijfer twaalf worden in verband gebracht kundig en aangenaam uitgewerkt... Eigenlijk is
het verhaal zeer rechtlijnig. Zonder de 30-jaren spanwijdte zou het zeker wat van zijn
aantrekkingskracht hebben verloren. Hoe kon John Sebastian verwachten dat zijn gasten
vrijwillig twaalf dagen in het huis zouden blijven wanneer het door dergelijke ongelukken
en andere 'vervelendheden' werd gezegend. Alleen het feit dat er een lichaam werd gevonden
en iedereen als verdachte wel moest blijven kan het plot tot volle bloei komen. De climax
is Queen van het zuiverste water en hierdoor stijgt het verhaal ook boven het meer dan
gewone uit. De eigenlijke oplossing weegt toch wel wat door op de fair-playregels en de
manier waarop het vinden van het eerste lichaam wordt verklaard laat me wat onbevredigd
achter. Voor de echte Queen-fan maken verscheidene andere zaken dit een opmerkelijk boek
Om te beginnen wijkt Queen af van zijn gebruikelijke werkwijze door exacte data te
vermelden (jaren) en meerdere verwijzingen te maken naar herkenbare 'historische'
gebeurtenissen. Het verhaal begint bij Ellery's jeugd en het eindigt wanneer hij de zaak
oplost tijdens zijn middelbare leeftijd in 1958. Hierdoor krijgt het ganse verhaal ook
iets episch, passend bij een 'laatste' boek.. Het beschrijft niet alleen uitvoerig
de geboorte van de mannelijke hoofdrolspeler in 1905 maar de neven hebben zeker een aantal
verwijzingen ingevoegd naar hun eigen achtergrond. Zo neemt
het eerste deel ons naar Rye.
In het tweede deel reist Ellery door Westchester, Mount Kidron, Mammaroneck en White
Plains naar Alderwood. White Plains is de plaats
waar Frederic Dannay zou overlijden. Ellery fluit de melodie van Greensleeves en haalt diverse Latijnse
spreekwoorden aan. |
|
Copyright © MCMXCIX-MMVII Ellery Queen, een website rond deductie. Alle rechten voorbehouden. |