Moord en Scene: Andere Media deel 1... radio (1)

uisterspelen werden door de twee neven binnengehaald met veel gevoel voor het nieuw ontluikende medium. In een uit-
zonderlijke ommezwaai werd de figuur van Ellery Queen door zijn scheppers aan radio aangepast. Als voormalig publiciteitsschrijvers wisten ze de volle promotionele waarde van radio in te schatten. De auteurs introduceerden er de 'uitdaging aan de lezer' uit hun boeken. In de vorm van de volgende boodschap, 'Je hebt nu alle gegevens in handen, kun je het mysterie oplossen?" In de luisterspelen zette

een fictionele Ellery de actie even stil en bracht de uitdaging persoonlijk aan, in sommige gevallen werd deze voorgelegd aan een bekende 'speurder' in de studio. De 'Queen radio show' liep in één of andere vorm zowel op CBS, NBC als ABC. Deze scenario's, waarvan verschillende verloren geraakten, werden geleverd door Dannay en Lee, later werd Lee geassisteerd door anderen, meest vermeldenswaardig: Anthony Boucher. 'The Adventures of Ellery Queen' liep van 1939 tot 1948. EQ was blijkbaar één van de eerste die de sprong van proza naar het luisterspel maakte. Hun waarde moet vergeleken worden met andere luisterspelen. De radiovorm is nu eenmaal niet in staat te wedijveren met de diepte van een roman. Wat ze echter echt onweerstaanbaar maken voor elke Queenfan is dat in bijna alle luisterspelen een Queen-idee wordt gerecycleerd of aanleiding gaf tot herwerking in een boek. The Adventure of the Murdered Moths is een verzameling van de beste luisterspelen van Ellery Queen. Frederic Dannay en Manfred B. Lee wonnen een ongeëvenaarde serie van 5 Edgars waaronder, in 1946, een voor het beste radiodrama (CBS).

n 1939 experimenteerden de neven met nieuwe media. Zowel hun pogingen in toneel en Hollywood hadden weinig of geen vruchten afgeworpen. Gelukkig voor hen was er nog een ander medium dat net op punt stond te gaan openbloeien...meer nog, het kwam hen opzoeken. George Zachary, een jong kaderlid bij CBS speelde met het idee om een radio detective op poten te zetten van een uur lang waarin de luisteraars hun kennis en kunde konden meten met die van de hoofdrolspeler. Hij zocht een schrijversteam dat op wekelijkse basis hiervoor een script kon afleveren... Toenertijd waren er reeds een aantal radiohelden zoals bvb.The Shadow maar niet echt een radiodetective. Zachary was niet echt een kenner in het genre en werkte zich door de hedendaagse fictie om na een verhaal of 200 op Ellery Queen te stoten. Daar vond hij zijn idee terug van de uitdaging aan de luisteraar. Hij boodt de neven de bescheiden som van $25 per week aan waarvoor ze dan een mysterie van één uur moesten afleveren op wekelijkse basis! Naar alle waarschijnlijkheid was het potentiële publiek het uiteindelijke argument om 'ja' te zeggen. Ze kregen de kans om de knepen van het vak eerst te leren bij een twee andere series. Een van deze was Alias, Jimmy Valentine (1937-1939) vaag gebaseerd op een kortverhaal van de hand van O.Henry over een 'bekeerde' kluizenkraker en met Bert Lytell in de hoofdrol. Ondanks het feit dat ze op een wekelijkse basis scripts schreven, is dit enkel van de uitzending van 21 november1938 een vaststaand feit. Waarschijnlijk was dit ook hun laatste bijdrage tot de serie. De andere serie was het befaamde 'The Shadow'. Francis M.Nevins vroeg Dannay ooit meer details hierover maar Dannay scheen zich niet precies te herinneren aan welke scripts hij en Lee hun medewerking verleenden noch wie er in hun uitgezonden verhalen de hoofdrol speelde (Orson Welles of Bill Johnstone).Ondertussen werd duidelijk dat hun medewerking zich situeerde gedurende de eerste vijf seizoenen van de Bill Johnstone-era. Edith Meiser, script editeur voor de serie, plaatste de neven onder contract omdat "...ze hun verhalen had gelezen en zichzelf gelukkig prees dat ze voor hen wilden werken. We gaven hen een modelscript en ze begonnen te werken." (William Nadel) Na een mooi staaltje deductie was Nadel in staat de mogelijke scripts te reduceren tot de volgende 8 tot 11 scripts:
"Shyster Payoff" 11-06-38
"Black Rock" 11-13-38

"Fountain of Death" 11-27-38 niet beschikbaar voor evaluatie*
         "Murder in E Flat" 12-04-38
         "Murder by Rescue" 12-11-38 niet beschikbaar voor evaluatie*
         "Give Us This Day" 12-25-38 niet beschikbaar voor evaluatie* )
         "Valley of the Living Dead" 01-22-39
         "The Ghost of Captain Bayloe" 02-05-39
         "Friend of Darkness" 02-19-39
         "Sabotage by Air" 03-05-39
        "Can the Dead Talk?" 03-19-39

* De universiteitsbibliotheek van Syracuse heeft deze scripts in bezit

Bill Johnstone en Orson Welles als 'The Shadow'

Ze verschenen echter wel als Mr.Ellery en Mr.Queen in een half spel half panel show genaamd Author! Author! dat zijn debuut maakte op 7 april 1939. Deze uitzendingen, die ze zelf bedachten en verkochten aan Mutual Network, begonnen steeds met een gedramatiseerde versie van een bepaalde onverklaarbare gebeurtenis. De moderator (eerst Ogden Nash, later vervangen door S.J.Perelman) daagde dan elk van de vier panelleden uit om er een gepaste verklaring voor te vinden die steek hield... Naast de neven maakten verscheidene mediafiguren hun opwachting in het programma Dorothy Parker, Fannie Hurst, Heywood Broun, Moss Hart en George S.Kaufman, Marc en Carl Van Doren, Erskine Caldwell, en Quentin Reynolds om er maar enkele te noemen. Nadat deze 'oplossingen' werden gedebiteerd werden ze bekritiseerd door de andere panelleden. Ook de luisteraar kon zijn steentje bijdragen door oplossingen in te sturen die dan, indien in de uitzending gebruikt, konden rekenen op een $25 beloning betaald door sponsor B.F. Goodrich Rubber Co. Een voorbeeld hiervan uit het eerste programma: "Een jongeman arriveert op de lezing van het testament van zijn oom. Deze enige erfgenaam zit diep in de gokschulden. Het testament plaatst hem voor de keuze:: neem 10000 $ in baar geld of de inhoud van een envelope. Hij opent de envelope, die leeg is, onbeschreven en waarop geen postzegel hangt. 'Ik neem de envelope,' zegt hij." In de oplossing die Dannay voorstelde had de jongeman zijn oom vergiftigd door het gif met de gom op de envelope te mengen. Z'n oom had hem, voor zijn dood, de keuze gegeven tussen het vernietigen van het bewijs van zijn misdaad of het aanvaarden van het geld met het risico om te worden ontmaskerd. De panelleden werden verondersteld dit soort oplossingen ter plaatse te verzinnen terwijl ze werden aangevallen door de andere panelleden. Deze vrij mechanische manier van aanpakken mag dan wel een kolfje naar de hand van Dannay zijn geweest maar voor dit toenertijd vrij gedurfde format was het publiek er niet echt klaar. Het waren dan ook vooral de panelleden die er plezier aan beleefden en het kan zich nog enigzins verrassen beroepen op een vol jaar in de ether.
Ondertussen bij CBS verzamelde Zachary een team rond het EQ-gegeven. Om meer vrouwelijke publiek aan te trekken beslisten Dannay, Lee en Zachary om een nieuwe figuur aan de series toe te voegen Ellery's secretaresse Nikki Porter. Zij werd eerst gespeeld door de mooie Marion Shockley waarmee Zachary ook in het huwelijk trad. De analogie met de 'Uitdaging aan de Lezer' werd bewerkstelligd door de actie stil te zetten en de cruciale vraag aan het panel van bekenden (later onbekende luisteraars) te stellen. Daarna ging het verhaal verder en kwam de misdaad en dader aan het licht.

In 1939 startte , bij CBS, de Columbia Workshop net zijn tweede seizoen. De Workshop was de eerste om met het format van radio drama te experimenteren...ze voegden hier de belangrijke componenten Herrmann , één van de meest vernieuwende componisten op radio zou ook de eerste Ellery Queen radio series van muziek voorzien... geluidseffecten en muziek toe aan goede script en wisten zo de medewerking van vele sterren te strikken. In de eerste jaren schreef ook Bernard Herrmann voor de workshop. Herrmann , één van de meest vernieuwende componisten op radio zou ook de eerste Ellery Queen radio series van muziek voorzien... De Columbia Workshop 2de serie had als zijn 7de episode "The Great Microphone Mystery" een 30-minuten durende aflevering uitgezonden op 5 oktober 1939. Met als ondertitel Ellery Queen Mystery "The Case of the Mysterious Leap Year" en werd heruitgezonden op 29 februari 1940. Hierin werden verscheidenen CBS personaliteiten opgevoerd, bijgestaand door hun respectieve echtgenotes, om hun levensrol uit te beelden. Burgess Meredith, Beatrice Kay, Howard Barlow, John Reed King, Mel Allen, Earle McGill, Norman Corwin, Nila Mack, Ted Husing, David Ross, Robert Trout, Kitty Trout, Mrs. Linton Wells, Ray Bloch (muzikaal regisseur), Phil Cohen (regisseur), John Fitzgerald (regisseur), Paul Phillips (schrijver), Ted de Corsia, Mrs. George Fielding Eliot en Hugh Marlowe.

(lees meer...)

NAAR PAGINA: 1 • 2 • 3 • 4 • 5 • 6 • 7 • 8 • 9 • 10 • 11